Jakie baterie do holtera EKG i ciśnieniowego? AA, NiMH, litowe – zasady

O to, jakie baterie do holtera wkładać, pytają zarówno pielęgniarki, jak i pacjenci. Szczegóły zależą od rejestratora, ale u większości producentów reguły są podobne: ogniwa alkaliczne albo akumulatorki NiMH w rozmiarze podanym w instrukcji, nowe lub świeżo naładowane na każde badanie, bez mieszania typów. Instrukcje producentów ostrzegają jednak głównie przed czymś innym niż zły typ ogniwa: przed akumulatorkiem, który od tygodnia leżał w szufladzie, i baterią „jeszcze dobrą” po poprzednim pacjencie.

Poniżej omawiamy to na trzech rejestratorach Meditech z naszej oferty: holterach EKG CardiUP!3 i CardiUP!12 oraz holterze ciśnieniowym ABPM-06. Wszystkie wymagania co do zasilania pochodzą z instrukcji obsługi producenta; dane o ogniwach – z kart katalogowych producentów baterii i z norm.

Jakie baterie do holtera EKG i ciśnieniowego – zestawienie

Źródło: instrukcje obsługi CardiUP! (wersja V13, 2023) i ABPM-06 (rev12, 2025) oraz broszury Meditech [1][2][3][4]. Meditech dołącza do urządzeń wyłącznie baterie jednorazowe; akumulatorki placówka kupuje sama [2].

Zawartość zestawu CardiUP!12. Obok elektrod leży jedna bateria AA, czyli całe zasilanie rejestratora na badanie.

Oznaczenia na baterii: AA, R6, LR6, HR6, FR6

Na sklepowych półkach „AA” i „R6” to synonimy, ale oznaczenia według norm IEC mówią więcej. Pierwsza litera kodu (lub jej brak) określa chemię ogniwa, cyfra – rozmiar:

• LR6 – AA alkaliczna (cynk–dwutlenek manganu, elektrolit zasadowy), 1,5 V [5],
• R6 – AA cynkowo-węglowa, czyli najtańsza „zwykła” bateria (oznaczenie bez litery chemicznej należy do tego systemu); przykładowo Eveready 1215 ma średnio 1100 mAh [6],
• HR6 – AA akumulator niklowo-metalowodorkowy (NiMH), 1,2 V [7],
• FR6 – AA litowa (lit–dwusiarczek żelaza), 1,5 V nominalnie [8],
• LR03 – AAA alkaliczna, potocznie „R3” lub „mały paluszek” [9].

Z tego wynika pierwsza praktyczna rzecz. Kto szuka „baterie R6 do holtera” i kupi dosłownie ogniwa R6, dostanie baterie cynkowo-węglowe, a tych instrukcja Meditech nie dopuszcza: wymienia wyłącznie alkaliczne o długiej żywotności i akumulatory NiMH [1][2]. Pojemność takiej baterii (w przykładzie wyżej 1100 mAh) jest zresztą niższa od minimum 1600 mAh z listy akcesoriów Meditech [1][6]. Na opakowaniu trzeba szukać napisu LR6 albo „alkaline”.

Druga sprawa: bateria R3 do holtera (AAA) pasuje tylko do rejestratorów, które jej wymagają. Na AAA pracuje część holterów innych firm, a w rodzinie Meditech mniejszy rejestrator CardioMera [1]. CardiUP!3, CardiUP!12 i ABPM-06 mają komorę na AA i AAA się do nich nie nadaje.

Alkaliczne, akumulatorki NiMH czy litowe – czym się różnią w holterze

Na stronach sklepów można przeczytać zarówno, że do holtera „nie zaleca się akumulatorów”, jak i że baterie litowe są najlepszym wyborem, bo działają dłużej. W odniesieniu do omawianych rejestratorów żadne z tych twierdzeń się nie sprawdza. Meditech dopuszcza akumulatory NiMH w obu typach urządzeń, a baterii litowych zabrania wprost [1][2]. Inni producenci mają własne zasady – na przykład instrukcja holtera ciśnieniowego A&D TM-2441 dopuszcza dwie baterie alkaliczne AA albo określone akumulatory NiMH AA [10]. Zawsze rozstrzyga instrukcja konkretnego modelu.

Dane ogniw: karty katalogowe i podręczniki Energizer [5][7][8][11][12] oraz dane Panasonic dla akumulatorów eneloop [13].

Dlaczego holter ciśnieniowy jest bardziej wymagający

Holter EKG pracuje w sposób ciągły i równomierny przez cały zapis. Holter ciśnieniowy przez większość doby czeka, a kilkadziesiąt razy na dobę uruchamia pompkę, która w krótkim czasie potrzebuje dużo większego prądu. Przy takim obciążeniu impulsowym liczy się rezystancja wewnętrzna ogniwa: im większa, tym mocniej spada napięcie w chwili pompowania. Według podręcznika Energizer napięcie baterii alkalicznej ma charakter opadający, bo w miarę rozładowania rośnie jej rezystancja, a w niskiej temperaturze przy dużym poborze prądu spadki napięcia są jeszcze większe [11]. Świeżo naładowany NiMH ma rezystancję kilkukrotnie mniejszą niż świeża alkaliczna [5][7].

Instrukcja ABPM-06 mówi to samo językiem praktyki: komplet ma wystarczyć „nawet przy bardzo wysokim ciśnieniu i/lub długiej sesji” [2]. Wysokie ciśnienie oznacza pompowanie mankietu do wyższego ciśnienia, czyli więcej energii na każdy pomiar. Z kolei producent holtera A&D ostrzega, że w niższej temperaturze spada moc baterii i maleje liczba pomiarów [10].

Dlaczego nie litowe

Instrukcje CardiUP! i ABPM-06 zawierają jednoznaczne zdanie: nie używać baterii litowych [1][2]. Producent nie podaje uzasadnienia. Z kart katalogowych wiadomo, że świeża bateria litowa AA ma bez obciążenia napięcie ok. 1,8 V (1,79–1,83 V), wyraźnie wyższe niż alkaliczna [12], a rejestratory Meditech oceniają stan zasilania na podstawie pomiaru napięcia [1][2]. Niezależnie od przyczyny, zakaz z instrukcji obowiązuje, a ewentualne skutki użycia niedozwolonych ogniw nie są objęte gwarancją, która wyklucza usterki wynikłe z użycia nieodpowiednich akcesoriów [1][2].

Ile baterii potrzeba do holtera i na jak długo wystarczą

Holter EKG CardiUP!

Jedna bateria AA na jedno badanie. Czas pracy podany przez producenta zależy od częstotliwości próbkowania: 7 dni przy 300 Hz, 3 dni przy 600 Hz i 1 dzień przy 1200 Hz, w każdym przypadku przy prawidłowym sygnale EKG i bez detekcji impulsów stymulatora [1]. W praktyce oznacza to, że przed badaniem 7-dniowym nie ustawia się najwyższej rozdzielczości. To ograniczenie dotyczy obu modeli: CardiUP!3 i CardiUP!12.

CardiUP!3 ma komorę na baterię AA, a napięcie baterii pokazuje w menu na wyświetlaczu.

Dlaczego to ma znaczenie kliniczne? Zapis wielodniowy robi się po to, by złapać rzadkie epizody. W analizie 26 751 pacjentów monitorowanych średnio 7,6 doby prawie co trzecia osoba z wykrytą arytmią (29,9%) miała pierwszy epizod dopiero po 48 godzinach [14]. Bateria, która skończy się w trzeciej dobie, odbiera badaniu dokładnie tę część zapisu, dla której zostało wydłużone. Według konsensusu ISHNE/HRS holter 24–48-godzinny wyjaśnia przyczynę kołatań u 10–15% pacjentów, a zapis 3–7-dniowy u 50–70% [15].

Holter ciśnieniowy ABPM-06

Dwie baterie AA na badanie w ABPM-06. Pełny komplet ogniw o dużej pojemności pozwala według instrukcji wykonać do 250 pomiarów w 24-godzinnej sesji [2]. Dla porównania:

• plan A (co 15 minut w dzień i co 30 minut w nocy, dzień od 6:00 do 22:00) daje ok. 80 pomiarów na dobę,
• plan C (co 30 minut przez całą dobę) – 48 pomiarów na dobę,
• badanie 48-godzinne według planu A – ok. 160 pomiarów.

Zapas jest więc spory, ale nie nieograniczony. Plan w programie CardioVisions może trwać do 51 godzin i liczyć do 400 pomiarów przy odstępie nawet 5 minut [2], co przekracza 250 pomiarów z jednego kompletu. Do tego dochodzą powtórzenia nieudanych pomiarów, pomiary wyzwalane ręcznie przez pacjenta i wysokie ciśnienie. Przy gęstym lub dłuższym planie trzeba liczyć się z wymianą baterii w trakcie badania. Instrukcja ABPM-06 na to pozwala: monitorowanie trwa dalej, a dane nie giną [2].

ABPM-06 z mankietem i etui. Rejestrator zasilają dwie baterie AA; po ich włożeniu przez 10 sekund pokazuje napięcie kompletu.

Błędy z bateriami, przez które przepada badanie

Nie znaleźliśmy publikacji, która podawałaby, jaka część nieudanych badań holterowskich wynika z zasilania. Wiadomo natomiast, ile kosztuje każde nieudane badanie ABPM: wytyczne ESH każą je powtórzyć, jeśli w zapisie jest mniej niż 20 poprawnych pomiarów w ciągu dnia lub mniej niż 7 w nocy [16]. Ile takich zapisów zdarza się w realnej praktyce, pokazuje włoski projekt TEMPLAR: na 45 232 badania ABPM wykonane w 812 aptekach 87,7% spełniało kryteria jakości, czyli co ósme trzeba było uznać za niewiarygodne [17]. Publikacja nie rozbija tego na przyczyny techniczne, ale zasilanie należy do tych, nad którymi personel ma pełną kontrolę.

Najczęstsze błędy i to, co mówi o nich producent [1][2]:

1. Akumulatorki naładowane „kiedyś”. Zwykły NiMH po roku przechowywania ma według Energizer już tylko 50–80% ładunku [12]. Meditech zaleca świeżo naładowane akumulatory lub nowe baterie przy każdym badaniu.
2. Bateria po poprzednim pacjencie. Instrukcja zabrania używania ogniw wcześniej używanych, bo mogą nie pokryć zapotrzebowania urządzenia.
3. Mieszanie w ABPM-06 baterii różnych typów albo nowej ze starą. Instrukcja Meditech tego zabrania, a instrukcja A&D ostrzega, że takie połączenie może powodować wyciek, nagrzewanie się ogniw i awarię rejestratora [10].
4. Tanie lub cynkowo-węglowe ogniwa. Instrukcja dopuszcza tylko alkaliczne o długiej żywotności i standardowe NiMH; ostrzega też, że ogniwa niskiej jakości mogą wyciec i skorodować elektronikę.
5. Baterie zostawione w nieużywanym rejestratorze. Urządzenie pobiera stale niewielki prąd, więc komplet rozładowuje się w szufladzie. Dane w pamięci nie giną po wyjęciu baterii.

Co się dzieje, gdy zasilanie słabnie w trakcie zapisu? CardiUP! przy niskim napięciu może wyłączyć podświetlenie wyświetlacza, żeby podtrzymać zapis EKG. Sterownik stale pilnuje stanu baterii i przy zbyt niskim napięciu wyłącza wzmacniacze, aby do pamięci nie trafiły fałszywe dane [1]. ABPM-06 przerywa pomiar i zapisuje kod błędu E3 – „baterie rozładowane” [2]. W obu przypadkach dane zebrane wcześniej zostają w pamięci, ale badanie może nie spełnić swojego celu.

Kontrola baterii przed założeniem holtera – procedura dla personelu

Obie rodziny rejestratorów pozwalają sprawdzić napięcie bez multimetru. Wystarczy wpisać to do procedury zakładania badania.

ABPM-06

• Po włożeniu baterii rejestrator przez 10 sekund wyświetla napięcie kompletu. Później można je sprawdzić, przytrzymując przycisk Start przez 5–10 sekund [2].
• Świeże baterie alkaliczne: powyżej 3 V. W pełni naładowane akumulatory NiMH: powyżej 2,5 V [2].
• Symbol słabej baterii pojawia się poniżej 2,3 V [2].

ABPM-06 od frontu. Górny przycisk (Start) przytrzymany przez 5–10 sekund pokazuje napięcie baterii.

Z tych liczb wynika coś, czego instrukcja nie mówi wprost. Komplet NiMH startuje z napięciem tylko ok. 0,2–0,3 V powyżej progu ostrzeżenia, więc niedoładowany komplet ma bardzo mały zapas napięcia i może zbliżyć się do progu już w trakcie badania. Przy akumulatorach odczyt napięcia przed programowaniem nie jest formalnością. Instrukcja zaleca go wprost [2].

CardiUP!3 i CardiUP!12

• W menu głównym ostatnia linia pokazuje godzinę i napięcie baterii AA; na drugiej stronie menu ustawień widać napięcie baterii głównej (BATTERY) i baterii zegara (RTC BATT) [1].
• Program CardioVisions mierzy napięcie baterii zegara przy każdym programowaniu i ostrzega, gdy spadnie poniżej poziomu krytycznego [1].
• Instrukcja nie podaje progowego napięcia baterii AA, od którego nie wolno zaczynać badania. Wymaga natomiast, by nie rozpoczynać badania na słabej baterii [1].

Akumulatorki w przychodni: kiedy się opłacają i jak nimi zarządzać

Przy jednym badaniu tygodniowo baterie alkaliczne są najprostsze: nowy komplet z zamkniętego opakowania, stara bateria do pojemnika na zużyte ogniwa. Holter ciśnieniowy zakładany w każdy dzień roboczy zużywa w roku ok. 500 baterii AA (dwie na badanie, ok. 250 dni pracy) i wtedy akumulatory zaczynają mieć sens. Warunek jest jeden: system, który nie pozwoli założyć pacjentowi niedoładowanego kompletu.

• Pojemność co najmniej 1600 mAh – to minimum z instrukcji obu rodzin rejestratorów [1][2]. Popularne akumulatorki AA mają np. 1900–2300 mAh [7][13].
• Akumulatory typu LSD (o niskim samorozładowaniu). Według Panasonic eneloop zachowuje 70% ładunku po 10 latach przechowywania, mierzone metodą z normy IEC 61951-2 [13]. Zwykły NiMH według Energizer zachowuje po roku 50–80% [12].
• Ładowanie tuż przed badaniem, a nie „na zapas”. Dwa lub trzy komplety na jeden rejestrator pozwalają mieć zawsze jeden w ładowarce.
• Komplety oznaczone i ładowane razem. Instrukcja ABPM-06 zabrania mieszania typów oraz ogniw nowych ze starymi [2], więc najprościej trzymać stałe pary z jednego zakupu.
• Kontrola napięcia po włożeniu, zanim rejestrator zostanie zaprogramowany [2].

Rejestratory, mankiety i pozostałe wyposażenie są w kategorii akcesoria do holterów. Przebieg samego badania z perspektywy pacjenta opisuje artykuł Holter EKG – jak wygląda badanie.

Zużyte baterie i nowe przepisy UE

Zużyte baterie i akumulatory to odpady, które oddaje się do zbiórki, a nie do zwykłych śmieci; instrukcje Meditech traktują je jako odpad niebezpieczny [1][2]. To samo dotyczy baterii podtrzymania zegara w rejestratorach, które wymienia serwis.

Pytania o baterie do holterów

Jakie baterie do holtera ciśnieniowego ABPM-06?

Dwie baterie AA: alkaliczne 1,5 V albo akumulatory NiMH 1,2 V o pojemności co najmniej 1600 mAh, obie tego samego typu i z tego samego kompletu. Bez baterii litowych [2].

Jakie baterie do holtera EKG CardiUP!?

Jedna bateria AA, alkaliczna albo akumulator NiMH, minimum 1600 mAh. Nie AAA i nie litowa [1].

Holter – jakie baterie są lepsze: alkaliczne czy akumulatorki?

W rejestratorach Meditech oba typy są dopuszczone. Alkaliczne są prostsze w obsłudze przy rzadkich badaniach. Akumulatorki NiMH mają mniejszą rezystancję wewnętrzną, co sprzyja pompce w holterze ciśnieniowym, ale wymagają pilnowania ładowania [2][5][7].

Czy można wymienić baterie w trakcie badania?

W ABPM-06 tak – monitorowanie trwa dalej, a dane nie giną [2]. W instrukcji CardiUP! jest informacja, że dane w pamięci zostają po wyjęciu baterii, nie ma natomiast opisu wymiany baterii w trakcie trwającego zapisu, dlatego badanie EKG zaczyna się zawsze na nowej lub świeżo naładowanej baterii [1].

Czy pacjent powinien przynieść własne baterie?

To decyzja placówki. Z punktu widzenia jakości badania lepiej, gdy baterię zakłada personel i sprawdza jej napięcie na rejestratorze przed programowaniem [1][2].

Co oznacza symbol przekreślonej baterii w ABPM-06?

Napięcie kompletu spadło poniżej 2,3 V. Komunikat znika po pomiarze napięcia, jeśli wynosi ono ponad 2,3 V, albo po wymianie baterii [2].

Źródła

1. Meditech Kft. User Guide CardiUP!12, CardiUP!3, CardioMera ECG Monitors, wersja ED1FC1KT_UMEN_V13_20230824, rozdz. 1.7, 1.8 i 4 „Batteries” (instrukcja dołączana do urządzenia).
2. Meditech Kft. User Guide ABPM-06 ambulatory blood pressure monitor, wersja BP6KT_UMEN_rev12_20250715, rozdz. 2.2.1, 3.7, 6 „Batteries”, 12, 13 (instrukcja dołączana do urządzenia); wersja rev11 z 2023 r.: manualslib.com.
3. Meditech Kft. All-day ECG Monitors – broszura CardiUP!3 i CardiUP!12. meditech.hu
4. Meditech Kft. ABPM-06 Ambulatory Blood Pressure Monitor – broszura. meditech.hu
5. Energizer. Product datasheet E91 (AA, IEC LR6). data.energizer.com
6. Energizer/Eveready. Product datasheet 1215 Super Heavy Duty (AA, IEC R6). data.energizer.com
7. Energizer. Product datasheet NH15-2300 (AA, IEC HR6, NiMH). data.energizer.com
8. Energizer. Product datasheet L91 (AA, IEC FR6, Li/FeS2). data.energizer.com
9. Energizer. Product datasheet E92 (AAA, IEC LR03). data.energizer.com
10. A&D Company. Instrukcja obsługi holtera do ambulatoryjnego pomiaru ciśnienia TM-2441 (PL). aandd.jp
11. Energizer. Alkaline Manganese Dioxide – Handbook and Application Manual. data.energizer.com
12. Energizer. Nickel Metal Hydride (NiMH) – Handbook and Application Manual (samorozładowanie, porównanie systemów) oraz Lithium Iron Disulfide L91/L92 – Application Manual (napięcie bez obciążenia). NiMH, Li/FeS2
13. Panasonic. eneloop BK-3MCCE – specyfikacja (70% ładunku po 10 latach, metoda IEC 61951-2). panasonic.com
14. Turakhia MP, et al. Diagnostic utility of a novel leadless arrhythmia monitoring device. Am J Cardiol. 2013;112(4):520–524. doi:10.1016/j.amjcard.2013.04.017
15. Steinberg JS, et al. 2017 ISHNE-HRS expert consensus statement on ambulatory ECG and external cardiac monitoring/telemetry. Ann Noninvasive Electrocardiol. 2017;22(3):e12447. doi:10.1111/anec.12447
16. Stergiou GS, et al. 2021 European Society of Hypertension practice guidelines for office and out-of-office blood pressure measurement. J Hypertens. 2021;39(7):1293–1302. doi:10.1097/HJH.0000000000002843
17. Omboni S, et al. Feasibility of 24-h blood pressure telemonitoring in community pharmacies: the TEMPLAR project. J Hypertens. 2021;39(10):2075–2081. doi:10.1097/HJH.0000000000002895
18. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1542 z dnia 12 lipca 2023 r. w sprawie baterii i zużytych baterii. eur-lex.europa.eu
19. ComplianceGate. EU Batteries Regulation: timeline and dates (zestawienie terminów art. 11, 13, 59). compliancegate.com
20. Prodlaw. EU Battery Regulation: removability and replaceability requirements explained (2025). prodlaw.eu