Mapa AED – jak znaleźć defibrylator i jak zgłosić własny AED na mapę

Mapa AED pokazuje, gdzie wisi najbliższy defibrylator i czy jest dostępny o tej porze. W Polsce nie ma jednej państwowej bazy, jest za to kilka map i aplikacji, z których większość czerpie dane z tego samego źródła – OpenStreetMap. Z tych samych danych korzystają operatorzy numeru alarmowego 112, co MSWiA potwierdziło w 2026 r. Ten tekst jest przede wszystkim dla tych, którzy defibrylator już kupili albo właśnie kupują: dla firmy, szkoły, gminy, wspólnoty mieszkaniowej. Aparat, o którym nikt nie wie, w dniu zatrzymania krążenia nie istnieje. Poniżej opisujemy, jak szukać AED w nagłej sytuacji, które mapy działają w Polsce w 2026 r., jak zgłosić własne urządzenie i jak je opisać, żeby obcy człowiek trafił do niego w dwie minuty.

Mapa AED w nagłej sytuacji: najpierw 112, potem defibrylator

Kiedy ktoś traci przytomność i nie oddycha prawidłowo, nie zaczyna się od przeglądania mapy. Kolejność według wytycznych Europejskiej Rady Resuscytacji (ERC 2025) jest taka:

1. Dzwonisz na 112 i włączasz tryb głośnomówiący.
2. Zaczynasz uciskać klatkę piersiową.
3. Jeśli obok jest druga osoba, to ona idzie po AED, a nie ty. Dyspozytor powinien zapytać, czy defibrylator jest na miejscu, i pomóc go znaleźć – korzystając z rejestru AED, jeśli ma do niego dostęp [1].

W Polsce taki dostęp istnieje. W odpowiedzi na interpelację poselską z 15 kwietnia 2026 r. MSWiA napisało, że operatorzy numerów alarmowych 112, 997 i 998 w centrach powiadamiania ratunkowego mają podkład mapowy z lokalizacjami defibrylatorów, mogą wskazać najbliższy punkt i wyświetlić dane o jego dostępności. Informacje o AED „pobierane są ze strony openaedmap.org” i cyklicznie aktualizowane [2]. To zdanie jest najważniejszym argumentem całego tekstu: AED wpisany do OpenStreetMap trafia do ludzi, którzy odbierają zgłoszenia alarmowe.

Gdy jesteś sam albo chcesz wiedzieć zawczasu, gdzie są defibrylatory w twojej okolicy, przydaje się aplikacja z mapą. Zainstaluj ją, zanim będzie potrzebna, i obejrzyj raz okolicę domu i pracy.

Dlaczego liczy się każde 100 metrów

Duńskie badanie na 6971 zatrzymaniach krążenia pokazało, jak szybko spada szansa na defibrylację przez świadka wraz z odległością do najbliższego dostępnego AED. W miejscach publicznych przy aparacie stojącym tuż obok wyniosła 35,7%, w odległości 100 m – 21,3%, a 200 m – 13,7% [3]. W 2025 r. w Pittsburghu zmierzono, ile trwa przyniesienie AED w realnym ruchu ulicznym: 4,05 min z odległości 200 m (400 m tam i z powrotem), 6,62 min z 400 m i 8,62 min z 600 m [4]. Autorzy porównali to z medianą pierwszego dojazdu służb w USA (6,9 min): tylko najkrótszy dystans dawał realną szansę, by aparat był przy chorym wcześniej.

Z tego wynika praktyczna rada dla właściciela: jeden AED nie obsłuży całego osiedla czy kampusu, a każdy zarejestrowany aparat skraca komuś tę drogę.

ZOLL AED Plus w drodze do poszkodowanego – im bliżej wisi aparat, tym krócej trwa ta droga.

Mapy i aplikacje z defibrylatorami AED w Polsce (stan na wrzesień 2026)

Poniżej wyłącznie serwisy, których działanie potwierdziliśmy w źródłach. Pominęliśmy aplikacje wycofane albo takie, które mapy AED nie mają, mimo że bywają tak opisywane w internecie.

Kilka uwag do tabeli. Aplikacja „Ratunek” bywa wymieniana przy AED, ale służy do wzywania służb ratownictwa górskiego i wodnego i nie ma mapy defibrylatorów. Gdańsk w 2022 r. opublikował listę 114 AED w jednostkach miejskich i zachęcał mieszkańców do dopisywania urządzeń w OpenStreetMap [5]. Centrum e-Zdrowia 19.10.2023 r. objęło patronatem mapę opartą na OSM i zapowiedziało ją w aplikacji mojeIKP [6]; działającej mapy AED w mojeIKP nie znaleźliśmy, więc traktujemy to jako zapowiedź. Program Pierwszy Ratownik w marcu 2026 r. zaprezentował aplikację powiadamiającą przeszkolonych ochotników, ale automatyczne alarmowanie ich po zgłoszeniu na 112 jest według centrum pomocy na razie wyłączone [7].

Mapa defibrylatorów oparta na OpenStreetMap – dlaczego to pierwsze miejsce do zgłoszenia

OpenStreetMap to otwarta mapa świata tworzona przez wolontariuszy, coś jak Wikipedia dla geografii. Defibrylator jest w niej punktem z etykietą emergency=defibrillator i kilkoma dodatkowymi polami. Wpisany raz pojawia się w OpenAEDMap, w aplikacji „Mapa AED – defibrylatory”, w serwisach, które z OSM korzystają, i – co najważniejsze – w danych importowanych do centrów powiadamiania ratunkowego [2].

Baza szybko rośnie. W lutym 2022 r. OpenAEDMap pokazywała w Polsce 2154 lokalizacje [8]; pod koniec września 2026 r. API serwisu zwracało 17 508 punktów w Polsce i ok. 176 tys. na świecie. Część przybyła dzięki właścicielom, część dzięki wolontariuszom, którzy wpisują AED zauważone na dworcach czy w sklepach. Pośrednictwo w zgłaszaniu oferują też niektóre firmy szkoleniowe: przyjmują formularz i po weryfikacji przenoszą dane do OSM.

Mapa defibrylatorów AED oparta na otwartych danych ma jedną wadę: nikt nie pilnuje urzędowo, czy wpis jest aktualny. Jeśli firma przeniesie aparat do innego budynku albo zamknie recepcję na noc, a wpis zostanie stary, dyspozytor może wysłać świadka pod zamknięte drzwi. Dlatego wpis trzeba traktować jak dokument obiektu i poprawiać go przy każdej zmianie.

Jak zgłosić własny AED na mapę – krok po kroku

1. Zbierz dane (lista niżej) i zrób zdjęcie szafki z otoczeniem – tak, żeby obcy rozpoznał miejsce.
2. Dodaj punkt w OpenAEDMap albo bezpośrednio w edytorze OpenStreetMap. Potrzebne jest bezpłatne konto OSM. Punkt stawia się dokładnie tam, gdzie jest szafka, a nie na środku budynku.
3. Jeśli obiekt jest w Warszawie, wypełnij też formularz w serwisie Warszawa 19115 („Urządzenia AED”). W innych miastach zapytaj w wydziale bezpieczeństwa lub zarządzania kryzysowego urzędu, czy prowadzą własną listę.
4. Jeśli korzystasz z aplikacji Staying Alive, możesz dodać urządzenie także tam.
5. Po kilku dniach otwórz OpenAEDMap na telefonie i sprawdzaj, czy punkt jest widoczny i poprawnie opisany. Zapisz w dokumentacji obiektu, gdzie zgłoszono aparat i kto odpowiada za aktualizację.

Jakie dane przygotować

Nazwy pól pochodzą z wiki OpenStreetMap [9]. Brytyjska sieć The Circuit prosi dodatkowo o daty ważności elektrod i baterii oraz o wskazanie opiekuna aparatu [10]. OSM takich pól nie ma, ale te dane i tak trzeba mieć zapisane w dokumentacji obiektu.

Opis lokalizacji, który pomoże obcemu człowiekowi

Osoba wysłana po AED nie zna budynku i jest zdenerwowana. Opis „w budynku” nic jej nie mówi. Pomaga punkt odniesienia widoczny od wejścia (winda, recepcja, automat z napojami, numer bramy), kolor szafki i informacja, czy trzeba przejść przez drzwi z kartą. Na terenie szkoły czy zakładu dobrze dopisać, od której strony wejść, jeśli główne wejście jest zamykane po południu.

Tablica „Obiekt wyposażony w defibrylator AED” (PA-TIL) z polem na wpisanie miejsca – ten sam opis, który trafia do mapy, wisi przy wejściu.

Oznakowanie i dostępność: mapa to dopiero początek

Mapa prowadzi do budynku, a ostatnie metry pokonuje się po znakach. Międzynarodowy Komitet Łącznikowy ds. Resuscytacji (ILCOR) przyjął jeden znak AED: biały symbol serca z błyskawicą i krzyżykiem na zielonym tle [11]. W normie ISO 7010 to znak E010. Napis „AED” może stać w osobnym polu pod nim.

Zestaw tablic AED PA-ZT: znak defibrylatora z symbolem ILCOR, algorytm postępowania i cztery tablice kierunkowe ze strzałkami.

W praktyce oznakowanie składa się z trzech elementów: tablicy przy wejściu, mówiącej, że obiekt ma AED i gdzie; tablic kierunkowych ze strzałką na każdym rozwidleniu korytarza; znaku nad samą szafką. Tablicę informacyjną z polem na opis miejsca, jak PA-TIL, wypełnia się po montażu tym samym tekstem, który trafia do mapy.

Szafka bez zamka i dostęp 24/7

Wytyczne ERC 2025 mówią wprost: szafki AED mają być niezamknięte i dostępne przez całą dobę, a każdy publiczny AED powinien być zgłoszony do lokalnego systemu ratunkowego [1]. ILCOR w 2025 r. ocenił, że kradzieże i wandalizm dotyczą mniej niż 2% aparatów w otwartych szafkach [12]. Jeśli boisz się, że ktoś otworzy szafkę bez potrzeby, wybierz model z alarmem: szafka ASB 1020 w zielonej wersji z symbolem ILCOR po otwarciu drzwiczek włącza syrenę i czerwoną lampę LED, a drzwiczki trzyma tylko magnes.

Szafka ASB 1020 Audio LED: drzwiczki na magnes, bez zamka, z alarmem dźwiękowym i świetlnym po otwarciu.

Dostępność przez całą dobę ma znaczenie liczbowe. W Kopenhadze tylko 9,1% zarejestrowanych AED było dostępnych 24/7, a ograniczone godziny zmniejszały pokrycie zatrzymań krążenia wieczorem, w nocy i w weekendy o 53,4% [13]. Jeśli aparat musi zostać w środku budynku zamykanego na noc, wpisz uczciwie godziny w opening_hours – to lepsze niż wpis, który wyśle kogoś pod zamknięte drzwi. Gmina, która ma kilka aparatów w szkołach, może rozważyć przeniesienie jednego na elewację.

Sprawny aparat, aktualny wpis

Na duńskim Bornholmie skontrolowano 211 zarejestrowanych AED; 18,1% nie nadawało się do użycia, najczęściej przez przeterminowane elektrody (42,5% przypadków) i utrudniony dostęp (20%) [14]. Mapa nie wie, czy aparat w szafce jest gotowy. Wie to aparat, który sam się testuje. Powerheart G5 sprawdza się codziennie, co tydzień i co 28 dni pełną energią, a wynik pokazuje zielonym wskaźnikiem Rescue Ready widocznym bez otwierania pokrywy. Przy defibrylatorach Vivest X1 i X3 zdalny nadzór CardiLink powiadamia opiekuna o nieudanym autoteście, niskiej baterii, terminie elektrod i przemieszczeniu aparatu, a moduł śledzi jego położenie przez GPS. Przy kilkunastu AED w gminie to sposób, by wiedzieć, który wpis na mapie trzeba poprawić, zanim zrobi to ktoś w akcji.

Powerheart G5 przy poszkodowanym w magazynie: zielony wskaźnik Rescue Ready nad pokrywą pokazuje wynik ostatniego autotestu.

Rejestr AED w Polsce i w Europie

Ustawowego, krajowego rejestru AED w Polsce nie ma. Autorzy analizy użycia AED w latach 2015–2020 zwrócili uwagę, że brakuje przepisów o rejestracji defibrylatorów, i postulowali wprowadzenie rejestru w całym kraju [15]. MSWiA w 2026 r. wskazało, że ogólnopolski standard oznakowania i ewidencji AED oraz ich połączenie z Systemem Wspomagania Dowodzenia Państwowego Ratownictwa Medycznego należą do kompetencji ministra zdrowia [2]. Do tego czasu rolę rejestru pełni w praktyce OpenStreetMap.

Gdzie indziej wygląda to tak:

• Wielka Brytania – sieć The Circuit działa od 2019 r. we wszystkich 14 regionalnych służbach ambulansowych i synchronizuje się z ich systemami dyspozytorskimi. Do 2024 r. zarejestrowano 82 108 AED, z czego 54% nie było wcześniej znanych żadnej służbie [10]. W Walii po zatrudnieniu koordynatorów odsetek aparatów gotowych do użycia wzrósł z 89% do 94% [16].
• Dania – aplikacja HeartRunner wysyła ochotników do zatrzymania krążenia albo po najbliższy AED. W badaniu na 438 zdarzeniach ochotnik dotarł przed karetką w 42% przypadków, a wtedy szansa na defibrylację przez świadka była ponad trzykrotnie większa (OR 3,73) [17].
• Holandia – dyspozytor wysyła SMS-y do ochotników, dwie trzecie z nich najpierw po AED. Przeżycie po zatrzymaniu krążenia w domu z migotaniem komór wzrosło z 26% do 39%, a czas do pierwszego wstrząsu skrócił się z 11,7 do 9,3 min [18].
• Szwecja – mimo krajowego rejestru na Gotlandii zarejestrowanych było tylko 57% AED; 74,5% właścicieli niezgłoszonych aparatów po prostu nie wiedziało o rejestrze [19].

Ostatni punkt dobrze pokazuje, że rejestr jest tyle wart, ile zgłoszeń. W Polsce, bez obowiązku, zależy to od właściciela.

Pytania o mapy AED

Czy mapa AED jest dostępna bez instalowania aplikacji?

Tak. OpenAEDMap działa w przeglądarce telefonu i komputera, bez rejestracji. Konto OpenStreetMap jest potrzebne tylko do dodawania i edycji punktów.

Czy zgłoszenie AED na mapę jest obowiązkowe?

W Polsce nie ma takiego obowiązku. ERC 2025 zaleca jednak, by każdy publiczny AED był zgłoszony do lokalnego systemu ratunkowego [1], a w praktyce w Polsce oznacza to wpis w OpenStreetMap.

Czy mogę dodać AED, który nie jest mój?

Tak, mapa jest społecznościowa. Dodaje się tylko aparaty, które naprawdę się widziało, z uczciwym opisem dostępności. Jeśli AED stoi za ladą sklepu, wpisuje się godziny otwarcia.

Co zrobić, gdy AED zabrano albo przeniesiono?

Poprawić albo usunąć punkt w OpenStreetMap (przez OpenAEDMap lub edytor OSM) i w miejskim formularzu, jeśli urządzenie było tam zgłoszone. Nieaktualny wpis szkodzi bardziej niż jego brak.

Czy aplikacja pokaże AED w budynku firmy, do którego nie ma wstępu?

Pokaże, jeśli ktoś go zgłosił, ale z opisem dostępu (np. tylko pracownicy, tylko w godzinach pracy). Dlatego pole dostępności jest tak samo ważne jak sama lokalizacja.

Ile kosztuje dodanie AED do mapy?

Nic. OpenStreetMap, OpenAEDMap i formularz Warszawa 19115 są bezpłatne. Koszt to kwadrans pracy osoby, która zna budynek.

Co jeszcze kupić razem z defibrylatorem, żeby punkt AED dało się znaleźć?

Szafkę lub uchwyt, tablicę informacyjną przy wejściu i tablice kierunkowe. Zestawy oznakowania i szafki są w kategorii defibrylatory i akcesoria AED.

Źródła

1. Smyth MA i wsp. European Resuscitation Council Guidelines 2025 Adult Basic Life Support. Resuscitation 2025;215 Suppl 1:110771. doi:10.1016/j.resuscitation.2025.110771; Semeraro F i wsp. ERC Guidelines 2025: Systems Saving Lives. Resuscitation 2025;215 Suppl 1:110821. doi:10.1016/j.resuscitation.2025.110821
2. Odpowiedź MSWiA (podsekretarz stanu W. Leśniakiewicz) na interpelację nr 16205, 15.04.2026. sejm.gov.pl
3. Sondergaard KB i wsp. Out-of-hospital cardiac arrest: Probability of bystander defibrillation relative to distance to nearest automated external defibrillator. Resuscitation 2018;124:138-44. doi:10.1016/j.resuscitation.2017.11.067
4. Gramm ER i wsp. Improving Bystander Response: How Long Does It Take to Retrieve an AED From Varying Distances. Prehosp Emerg Care 2026;30:227-31. doi:10.1080/10903127.2025.2475323
5. Gdańsk.pl, „Defibrylatory”, 1.04.2022. gdansk.pl
6. Centrum e-Zdrowia, „Mapa defibrylatorów uratuje wiele żyć”, 19.10.2023. cez.gov.pl
7. Pierwszy Ratownik – centrum pomocy pierwszyratownik.pl; ZOSP RP, premiera aplikacji, 17.03.2026 zosprp.pl
8. Dziennik Prawny, „Wszystkie zewnętrzne defibrylatory AED w Polsce na jednej mapie”, 17.02.2022. dziennikprawny.pl; OpenAEDMap openaedmap.org; OpenStreetMap Polska, „Photos in OpenAEDMap”, 2023 openstreetmap.org.pl
9. OpenStreetMap Wiki, Tag:emergency=defibrillator. wiki.openstreetmap.org
10. O'Sullivan J i wsp. Development of a centralised national AED network across all ambulance services in the United Kingdom. Resusc Plus 2024;19:100729. doi:10.1016/j.resplu.2024.100729; British Heart Foundation, The Circuit bhf.org.uk
11. ILCOR, list w sprawie uniwersalnego znaku AED (2008/2010). ilcor.org
12. Bray JE i wsp. ILCOR 2025 Consensus on Science with Treatment Recommendations: Basic Life Support. ilcor.org
13. Hansen CM i wsp. Automated external defibrillators inaccessible to more than half of nearby cardiac arrests in public locations during evening, nighttime, and weekends. Circulation 2013;128:2224-31. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.113.003066
14. Jespersen SS i wsp. Functionality of registered automated external defibrillators. Resuscitation 2022;176:58-63. doi:10.1016/j.resuscitation.2022.05.013
15. Żuratyński P i wsp. Community Cardiac Arrest as a Challenge for Emergency Medical Services in Poland. Int J Environ Res Public Health 2022;19:16205. doi:10.3390/ijerph192316205
16. Goodfellow S i wsp. Optimising the emergency-readiness of public access defibrillators across Wales using quality improvement methodology. BMJ Open Qual 2026;15:e003585. doi:10.1136/bmjoq-2025-003585
17. Andelius L i wsp. Smartphone Activation of Citizen Responders to Facilitate Defibrillation in Out-of-Hospital Cardiac Arrest. J Am Coll Cardiol 2020;76:43-53. doi:10.1016/j.jacc.2020.04.073
18. Stieglis R i wsp. Alert system-supported lay defibrillation and basic life-support for cardiac arrest at home. Eur Heart J 2022;43:1465-74. doi:10.1093/eurheartj/ehab802
19. Fredman D i wsp. Experiences and outcome from the implementation of a national Swedish automated external defibrillator registry. Resuscitation 2018;130:73-80. doi:10.1016/j.resuscitation.2018.06.036