Spirolab, Spirolab Plus czy Spirolab Plus ESI? Porównanie spirometrów MIR

Spirometr Spirolab produkowany przez włoską firmę MIR występuje obecnie w trzech rodzinach: Spirolab New, Spirolab Plus i Spirolab Plus ESI. Każdy MIR Spirolab to spirometr stacjonarny z wbudowaną drukarką, ekranem dotykowym 7 cali i opcją pulsoksymetrii, więc przy pierwszym kontakcie z cennikiem łatwo pomylić te rodziny między sobą. Różnice siedzą głębiej: w łączności, w dołączonym oprogramowaniu i w jednym parametrze diagnostycznym, którego dwie tańsze rodziny w ogóle nie liczą. To porównanie powstało na podstawie instrukcji obsługi Spirolab (wersja 3.2 z czerwca 2025) oraz materiałów producenta o linii Plus na rok 2026.

Co łączy wszystkie trzy rodziny Spirolab

Każdy spirometr Spirolab pracuje samodzielnie, bez komputera: badanie, interpretacja, zapis w pamięci i wydruk raportu odbywają się na samym urządzeniu. Pomiar przepływu wykonuje turbina dwukierunkowa, w której strumień powietrza przerywa wiązkę podczerwieni. Taka konstrukcja nie wymaga okresowej rekalibracji, a odczyt pozostaje dokładny również przy niskich przepływach pod koniec wydechu i nie zależy od wilgotności ani gęstości powietrza. Turbiny występują w wersji jednorazowej, wymienianej po każdym pacjencie, oraz wielorazowej, dezynfekowanej między badaniami.

Wspólne dla całej grupy są też: wbudowana drukarka termiczna, ekran dotykowy o przekątnej 7 cali, port USB, tryb porównania PRE/POST po podaniu leku rozkurczającego oskrzela oraz opcjonalny moduł pulsoksymetrii z czujnikiem napalcowym i alarmami SpO2 i tętna. Instrukcja Spirolab deklaruje zgodność pomiaru ze standaryzacją spirometrii ATS z 2005 r. wraz z aktualizacją z 2019 r. oraz zgodność pulsoksymetrii z normą ISO 80601-2-61, a karty linii Plus odwołują się do kryteriów ATS/ERS z lat 2019 i 2021. Pełną ofertę tej grupy urządzeń zbiera kategoria spirometry.

Spirolab New: sprawdzona konstrukcja z Bluetooth

Spirolab New podczas badania dziecka. Urządzenie ma w ustawieniach zachętę pediatryczną, czyli animację wyświetlaną w trakcie wydechu u młodszych pacjentów.

Spirolab New to podstawowa, najprostsza w tym zestawieniu rodzina stacjonarnych spirometrów MIR. Ekran dotykowy ma rozdzielczość 800x480 pikseli, a z komputerem urządzenie łączy się przez USB albo Bluetooth w standardzie 5.0. Pamięć mieści 10 000 badań spirometrycznych lub około 500 godzin zapisu pulsoksymetrii, co w praktyce gabinetu POZ wystarcza na lata pracy bez kasowania archiwum.

Urządzenie liczy kilkadziesiąt parametrów, w tym FVC, FEV1, FEV1/FVC, PEF, przepływy FEF25-75, parametry wdechowe (FIVC, PIF), spirometrię spoczynkową oraz MVV. Po badaniu podaje automatyczną interpretację według klasyfikacji ATS razem z oceną jakości i powtarzalności manewru. Czujnik mierzy objętość do 10 litrów przy przepływie do 16 l/s, z dokładnością objętości 2,5% lub 50 ml zgodnie z wymogami ATS z 2019 r. Akumulator NiMH o pojemności 4000 mAh pozwala na około 10 godzin pracy bez zasilacza, a jego przewidywana żywotność to mniej więcej 10 lat. Całość waży 1450 g przy wymiarach 220x210x51 mm, więc między gabinetami przenosi się ją jedną ręką. Do badań dzieci przewidziano wspomnianą zachętę animacyjną, włączaną do ustawionego progu wieku pacjenta. Wersja z pulsoksymetrem jest dostępna jako Spirolab New z pulsoksymetrem, a turbiny jednorazowe kupuje się w opakowaniach po 60 sztuk jako FlowMIR.

Spirolab Plus: Wi-Fi, lista robocza i ostrzejszy ekran

Spirolab Plus z modułem pulsoksymetrii: na ekranie zapis SpO2 i tętna, u góry wydruk z wbudowanej drukarki.

Spirolab Plus to przeprojektowana generacja tej samej koncepcji. Ekran pozostał 7-calowy, ale rozdzielczość wzrosła do 1024x600 pikseli, co widać przy odczycie krzywej przepływ-objętość i tabel z wynikami. Największa zmiana zaszła w łączności: doszła praca w sieci Wi-Fi i obsługa listy roboczej pacjentów (Work List), a karta produktu wymienia również Bluetooth i USB. W placówce z systemem gabinetowym oznacza to, że dane pacjenta trafiają do spirometru z terminarza, a wynik wraca do dokumentacji bez przepisywania ręcznego, co przy kilkunastu badaniach dziennie zauważalnie skraca obsługę.

Linia Plus dostała też nowe przepływomierze: jednorazowy Flowmir Plus i wielorazową turbinę Plus. Obie wersje są kalibrowane fabrycznie i mają znacznik RFID, po którym urządzenie samo rozpoznaje założony czujnik. W zestawie z urządzeniem producent dołącza roczną licencję programu MIR Spiro Platinum na komputer, zgodnego z wytycznymi ATS/ERS 2019-2021, działającego pod Windows i macOS, z integracją z systemami EMR/EHR i modułem próby prowokacyjnej FVC. Według danych z karty produktu Spirolab Plus mierzy objętość z dokładnością 3% lub 50 ml, waży 1,45 kg i ma wymiary 212x241x85 mm. Moduł pulsoksymetrii pozostaje opcją, tak samo jak w starszej rodzinie.

Spirolab Plus ESI: ocena rozedmy ze zwykłej spirometrii

Spirolab Plus ESI. Od strony sprzętowej to ten sam aparat co Plus, różnica siedzi w oprogramowaniu liczącym wskaźnik ESI.

Spirolab Plus ESI ma identyczną konstrukcję, ekran i łączność jak Spirolab Plus. Dopłata dotyczy jednego: wskaźnika ESI. ESI, czyli Emphysema Severity Index, to parametr oceniający obecność i nasilenie rozedmy płuc wyliczany automatycznie ze standardowego manewru natężonego wydechu, bez żadnego dodatkowego badania. Algorytm dopasowuje model matematyczny do zstępującego ramienia krzywej przepływ-objętość i na podstawie FVC, PEF oraz przepływów FEF25, FEF50 i FEF75 zwraca wynik w ciągłej skali od 0 do 10.

Za tym parametrem stoją opublikowane badania. W pracy walidacyjnej na materiale amerykańskiego projektu COPDGene analiza objęła 5930 osób, u których tego samego dnia wykonano spirometrię i tomografię komputerową płuc. Wynik ESI korelował z tomograficzną miarą rozedmy na poziomie r = 0,82 (z klasyczną miarą gęstościową: r = 0,80) i wyjaśniał 67% jej zmienności, podczas gdy klasyczne parametry FEV1 i FEV1/FVC korelowały z rozedmą istotnie słabiej i nie odróżniały jej od zmian w drogach oddechowych. Autorzy pracy z 2021 r. w Multidisciplinary Respiratory Medicine wskazują, że ESI pomaga rozstrzygnąć, czy za obturacją u chorego na POChP stoi głównie rozedma, czy komponenta oskrzelowa, co ma znaczenie przy planowaniu dalszej diagnostyki. W zestawie z aparatem, tak samo jak w rodzinie Plus bez ESI, znajduje się 12-miesięczna licencja programu MIR Spiro Platinum.

Pulsoksymetria i koszty eksploatacji

W całej grupie moduł pulsoksymetrii jest dokupowany jako opcja przy zamówieniu; podane niżej zakresy pochodzą z dokumentacji Spirolab. Czujnik napalcowy mierzy wysycenie krwi tlenem w zakresie 0-99% z krokiem 1% i deklarowaną dokładnością 2% w przedziale 70-99% SpO2 oraz tętno od 18 do 300 uderzeń na minutę. Producent przewiduje ten moduł do pomiarów punktowych; aparat zapisuje przy tym przebieg całego badania i sam wykrywa zdarzenia desaturacji, czyli spadki SpO2 o co najmniej 4% z następczym wzrostem, oraz epizody przyspieszenia tętna. Urządzenie zgłasza alarmy dźwiękowe i wizualne przy przekroczeniu progów SpO2 i tętna, odłączeniu czujnika, złym ułożeniu palca i niskim poziomie akumulatora, a progi alarmów lekarz ustawia w zakresach podanych przez producenta, na przykład dolny próg SpO2 między 85 a 99%.

Do stałych kosztów pracy każdej z trzech rodzin trzeba doliczyć materiały zużywalne: turbiny jednorazowe albo dezynfekcję wielorazowej, ustniki, klipsy na nos i papier do drukarki termicznej. Spirometr z drukarką zużywa rolkę papieru zależnie od liczby drukowanych raportów, a przy archiwizacji wyników w komputerze część placówek ogranicza wydruki do kopii dla pacjenta. W linii Plus wymiana przepływomierza jest o tyle prostsza, że znacznik RFID w turbinie z góry informuje aparat o typie i kalibracji założonego czujnika, więc personel nie wybiera niczego ręcznie w menu.

Zestawienie parametrów trzech rodzin

Którą rodzinę wybrać do POZ, poradni i medycyny pracy

Jako spirometr dla POZ wykonującego badania kilka razy w tygodniu zwykle broni się Spirolab New. Gabinet dostaje pełny zestaw parametrów, automatyczną interpretację, drukarkę i archiwum na lata, a oszczędność względem linii Plus przeznaczy na zapas turbin jednorazowych. Bluetooth wystarcza do okresowego zgrywania wyników na komputer.

Placówka pracująca na systemie gabinetowym, przychodnia wielostanowiskowa albo jednostka medycyny pracy z dużą liczbą badań odczuje przewagę rodziny Plus: lista robocza eliminuje ręczne wpisywanie danych pacjenta, Wi-Fi spina spirometr z siecią placówki bez kabli, a turbiny z RFID zdejmują z personelu pilnowanie konfiguracji czujnika. Roczna licencja Platinum w zestawie pokrywa integrację z dokumentacją elektroniczną od pierwszego dnia.

Poradnia pulmonologiczna i każdy gabinet prowadzący chorych na POChP ma z kolei konkretny powód, by dopłacić do wersji ESI: wynik w skali 0-10 przy każdym badaniu podpowiada, u kogo obraz kliniczny wskazuje na przewagę rozedmy i kogo kierować na dalszą diagnostykę obrazową. Spirometr Spirolab w tej odmianie liczy wskaźnik przy zwykłym manewrze FVC, więc nie wydłuża wizyty ani o minutę.

Pytania o spirometry Spirolab

Czym różni się Spirolab Plus od Spirolab Plus ESI?

Sprzętowo niczym: obudowa, ekran 1024x600, Wi-Fi, drukarka i opcja pulsoksymetrii są wspólne. Wersja ESI dolicza wskaźnik nasilenia rozedmy w skali 0-10 przy każdym manewrze FVC; reszta zestawu, z roczną licencją MIR Spiro Platinum włącznie, jest taka sama.

Czy wskaźnik ESI zastępuje tomografię komputerową?

Nie. ESI koreluje z tomograficzną miarą rozedmy (r = 0,82 w badaniu COPDGene na 5930 osobach), ale służy do przesiewu i monitorowania, nie do rozpoznania. Wysoki wynik to wskazówka, by chorego skierować na diagnostykę obrazową, a nie jej zamiennik.

Czy spirometr Spirolab wymaga okresowej kalibracji?

Turbiny MIR są kalibrowane fabrycznie, a pomiar przerywaniem wiązki podczerwieni nie wymaga rekalibracji w trakcie eksploatacji. Urządzenie ma natomiast funkcję testu kalibracji strzykawką 3 l, z której można korzystać do okresowej kontroli zgodnie z procedurami placówki.

Który Spirolab nadaje się do badania dzieci?

Każdy z trzech. Oprogramowanie przewiduje zachętę pediatryczną, czyli animację wyświetlaną podczas wydechu, aktywną do ustawionego w aparacie progu wieku pacjenta, co pomaga uzyskać od dziecka poprawny technicznie manewr.

Źródła

1. Graham B.L. i wsp., Standardization of Spirometry 2019 Update. An Official American Thoracic Society and European Respiratory Society Technical Statement, Am J Respir Crit Care Med 2019; 200(8): e70-e88, doi.org/10.1164/rccm.201908-1590ST
2. Occhipinti M., Paoletti M., Crapo J.D. i wsp., Validation of a method to assess emphysema severity by spirometry in the COPDGene study, Respiratory Research 2020; 21: 103, doi.org/10.1186/s12931-020-01366-4
3. Dal Negro R.W. i wsp., Standard spirometry to assess emphysema in patients with chronic obstructive pulmonary disease: the Emphysema Severity Index (ESI), Multidisciplinary Respiratory Medicine 2021; 16: 805, doi.org/10.4081/mrm.2021.805
4. MIR Medical International Research, Spirolab User Manual rev. 3.2, 05.06.2025.
5. MIR Medical International Research, materiały o linii Plus i Plus ESI na rok 2026 oraz strona produktowa, spirometry.com